วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม   (วัดเขาดิน)

สพฺพทานํ  ธมฺมทานํ  ชินาติ

การให้ธรรมะ  ชนะการให้ทั้งปวง

หมู่ที่ ๔   ตำบล บางปะหัน

อำเภอบางปะหัน   จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

โทร. -๓๕๓๐-๒๑๙๒,  -๓๕๓๘-๑๒๖๓

พระครูวรนายกพิพัฒน์    เจ้าอาวาส / เจ้าคณะอำเภอบางปะหัน

            วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม หรือ เดิมชื่อ วัดเขาดิน  วัดปากน้ำแม่โพสพ  หรือ วัดปากน้ำประสบ เพราะตั้งอยู่ตรงปากแม่น้ำที่ไหลแยกออกจากแม่น้ำลพบุรี ไปทางตะวันออก  เป็นพระอารามหลวงแห่งเดียวของอำเภอบางปะหัน เจ้าคณะอำเภอประจำอยู่ที่วัดแห่งนี้

            วัดเขาดิน สร้างมาแต่สมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม พระมหากษัตริย์องค์ที่ ๒๑ แห่ง

กรุงศรีอยุธยา  พระพรหมมุนี พระอาจารย์ของสมเด็จพระนารายณ์ได้เคยอยู่ที่วัดนี้   เป็นวัดที่มี

ความสำคัญและเจริญรุ่งเรืองมาก แต่ก็ต้องมากลายเป็นวัดร้างในช่วงที่เสียกรุงศรีอยุธยา  ใน

สมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เจ้าพระยาบดินทร์เดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้มาปฏิสังขรณ์ครั้งหนึ่ง  ต่อมา พระยาภูธราภัย (นุช  บุญรัตพันธ์) ที่สมุหนายกในสมัยรัชกาลที่ ๔ - ๕ ได้มาปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่  และเมื่อ พ..  ๒๔๑๗ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินมาบรรจุพระบรมสารีริกธาตุที่พระเจดีย์ และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เปลี่ยนชื่อ เป็น วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม  และยกฐานะเป็นพระอารามหลวง สืบมาจนถึงปัจจุบัน

            วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นวัดที่กว้างใหญ่ มีเนื้อที่ ๕๒ ไร่ มีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๒๑ ไร่  ๔๐ ตารางวา  ทิศเหนือเป็นคันกั้นน้ำและทุ่งนา  ทิศตะวันออกติดคลองตะโกนก ทิศใต้ติดแม่น้ำลพบุรี  ทิศตะวันตกเป็นทุ่งนา มีถนนแยกจากสายเอเชีย (ทางหลวงหมายเลข ๓๒) เข้ามาถึงสะพานข้ามแม่น้ำลพบุรี ต่อเข้ามาในวัดทางด้านใต้

            วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นวัดที่มีประวัติศาสตร์สำคัญหลายประการ

อาคารเสนาสนะและปูชนียวัตถุต่าง ๆ มีความสวยงาม แปลกตา และมีเรื่องราวที่น่าสนใจ เช่น

            . พระอุโบสถ รูปทรงสวยงามแปลกตา ไม่มีช่อฟ้า อย่างพระอุโบสถทั่วไป ตั้งอยู่บน

เนินดินสูง เชื่อกันว่าฐานพระอุโบสถนี้เป็นซุงไม้สักจำนวนมาก  มีกำแพงแก้วสองชั้น

            . พระเจดีย์  สูง ๒๐ วา ฐานโดยรอบ ๔๐ วา ทรงลอมฟาง ภายในบรรจุพระบรม

สารีริกธาตุ  มีกำแพงล้อมพระเจดีย์ที่งดงามอีกด้วย

            . หอระฆัง    เป็นหอสูงรูปทรงสวยงาม อยู่บนฐานปูนสี่เหลี่ยม

นอกจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวแลัว พระบรมวงศานุวงศ์และเจ้านายชั้นสูงหลายพระองค์ได้เสด็จมาที่วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม แห่งนี้ เช่นพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว  พระศรีพัชรินทราบรมราชีนีนาถ พระบรมราชชนนีพระพันปีหลวง  สมเด็จพระนครสวรรค์วรพินิต   สมเด็จกรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช เจ้าจอมมารดาแพ กรมหมื่นพิทยาลาภพฤติธาดา เป็นต้น

            วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นวัดที่ชาวพุทธจากหมู่ที่ ๔ ของตำบลบางปะหัน และหมู่ที่ ๖ ๗ ๘ ของตำบลโพธิ์สามต้นมาบำเพ็ญกุศล ประกอบศาสนกิจตามประเพณี และอุปถัมภ์บำรุงวัดมาโดยสม่ำเสมอ  มีประเพณีที่กระทำเป็นประจำทุกปี คือ งานทำบุญวันขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๑๑  เพื่อเป็นการรำลึกถึงอดีตเจ้าอาวาส ซึ่งจะมีงานทำบุญใหญ่ มีกิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้งการแข่งเรือด้วย

            เจ้าอาวาสที่พอจะทราบนามมีลำดับ ดังนี้

            . พระครูนายกวิบูลกิจ (นิ่ม)                                

. พระครูเฮง

            .  พระครูนายกวิบูลกิจ (แก้ว  โฆสโก)   

.  พระครูนายกวิบูลกิจ (ขจร  ฐานโสภี)

            . พระครูโสภณธรรมภาณ (ฟอง)

            . พระครูอุทุมพราสัย (ชม กสฺสโป)

             ปัจจุบันคือ  พระครูวรนายกพิพัฒน์ (เล็ก  ฐิตปุญโญ)  

      เจ้าอาวาสของวัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของชาวบางปะหัน ทั้งโดยวัตรปฏิบัติ และโดยคุณวิเศษ เช่น มีการสร้างเหรียญวัตถุมงคลของหลวงพ่อฟอง  ซึ่งเป็นที่นิยมกันในทางเมตตามหานิยม และเหรียญหลวงพ่อชม ๒ รุ่น เชื่อถือกันในทางพุทธคุณ

วัดวรนายกรังสรรค์เจติยบรรพตาราม นับเป็นวัดที่มีความสำคัญยิ่งของอำเภอบางปะหัน สมควรที่เยาวชนและคนบางปะหันจะได้สนใจ มาทำความรู้จัก ศึกษาหาความรู้ ชื่นชมศิลปะวัฒนธรรม ภูมิปัญญา ที่บรรพบุรุษได้สร้างสรรค์เอาไว้  และสืบสาน พัฒนาใหัเจริญมั่นคง งดงาม เป็นแหล่งรวมใจ สร้างสามัคคีธรรมเช่นนี้ ตลอดไป.